Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng phát triển, trí tuệ nhân tạo (AI) mang đến nhiều tiện ích trong học tập, lao động và đời sống. Tuy nhiên, công nghệ này cũng có thể bị lợi dụng để tạo ra hình ảnh, video, giọng nói và nội dung giả mạo với mức độ chân thực cao, gây nhầm lẫn, lan truyền thông tin sai sự thật, thậm chí phục vụ các hành vi lừa đảo trên không gian mạng.

Trước thực tế đó, việc nâng cao kỹ năng nhận diện nội dung giả mạo do AI tạo ra là cần thiết đối với mỗi người dân, góp phần bảo vệ thông tin cá nhân, tài sản và xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Nhận diện những dấu hiệu bất thường của nội dung giả mạo

Các nội dung giả mạo do AI tạo ra có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như hình ảnh người nổi tiếng hoặc cán bộ phát ngôn những nội dung không có thật; video giả giọng nói, khuôn mặt của người thân; tin nhắn, cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng để yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

Người dân cần chú ý một số dấu hiệu đáng ngờ như khẩu hình miệng không khớp với lời nói, giọng nói thiếu tự nhiên, hình ảnh khuôn mặt hoặc bàn tay có chi tiết bất thường, ánh sáng và chuyển động không nhất quán. Nội dung cũng có thể chứa thông tin gây sốc, lời kêu gọi chia sẻ gấp hoặc yêu cầu chuyển tiền ngay lập tức.

Tuy nhiên, những dấu hiệu trên không phải lúc nào cũng xuất hiện. Nội dung do AI tạo ra ngày càng tinh vi, vì vậy không nên chỉ dựa vào quan sát để kết luận một hình ảnh, video hay đoạn ghi âm là thật hoặc giả.

Bốn nguyên tắc giúp người dân phòng tránh thông tin giả mạo

Để chủ động bảo vệ mình trước nguy cơ bị lừa đảo, người dân xã Bác Ái Đông cần thực hiện các nguyên tắc sau:

• Kiểm tra nguồn tin: Ưu tiên thông tin từ cơ quan nhà nước, báo chí chính thống và các kênh thông tin đã được xác minh. Không vội tin hoặc chia sẻ nội dung chỉ vì có hình ảnh, video hay giọng nói giống người thật.

• Xác minh qua kênh khác: Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn bất thường từ người thân, cán bộ, công an hay nhân viên ngân hàng, hãy chủ động gọi lại bằng số điện thoại đã biết hoặc liên hệ cơ quan, đơn vị qua kênh chính thức.

• Không chuyển tiền khi chưa xác minh: Cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ.

• Không phát tán nội dung chưa được kiểm chứng: Trước khi đăng tải hoặc chia sẻ hình ảnh, video, đoạn ghi âm và thông tin trên mạng xã hội, cần kiểm tra độ tin cậy để tránh vô tình tiếp tay cho tin giả.

Chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trên không gian mạng

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, hạn chế công khai thông tin nhạy cảm, hình ảnh giấy tờ tùy thân và dữ liệu có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính. Gia đình nên thường xuyên trao đổi, nhắc nhở người cao tuổi, trẻ em và những người ít tiếp cận công nghệ về các thủ đoạn lừa đảo mới.

Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu giả mạo hoặc bị đe dọa, lừa đảo, người dân nên lưu giữ thông tin liên quan, không tiếp tục tương tác với đối tượng đáng ngờ và thông báo cho cơ quan chức năng để được hướng dẫn xử lý.

Đối với các thông tin liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương, người dân nên theo dõi Cổng thông tin điện tử, fanpage chính thức của xã Bác Ái Đông và các kênh thông tin chính thống để kiểm chứng trước khi tin tưởng hoặc chia sẻ.

Chuyển đổi số chỉ thực sự mang lại lợi ích khi đi đôi với kỹ năng số và ý thức an toàn thông tin. Mỗi người dân hãy tỉnh táo trước nội dung bất thường, kiểm chứng trước khi tin, xác minh trước khi chuyển tiền và suy nghĩ trước khi chia sẻ, cùng chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh tại xã Bác Ái Đông./.

                                                                          Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công